१० जुलै २००९
कव्हरस्टोरी
आषाढ शुक्ल दशमी
दूरवर कसलेसे टोले पडले आणि राऊळाची कवाडं धाडदिशी बंद झाली. बाहेर अव्याहतपणे सुरू असलेला गलका एकाएकी सुन्न करणाऱ्या शांततेत जसा मिसळून गेला तसा तो भानावर आला. एव्हाना िदडीदरवाजाही बंद झाला होता. एकाएकी आलेल्या त्या नीरव शांततेमुळे तो क्षणभर सैलावला. दिवसभर त्याला ना विश्रांती मिळाली होती ना फुरसत. उभं राहून राहून त्याचे पाय जडावले होते. अर्थात, हे त्याच्यासाठी तसं नेहमीचंच होतं. आपल्यातील देवत्वाचं ओझं विटेवर तोलत गेली अठ्ठावीस युगे तो उभाच होता.
आज घटकाभरासाठी का होईना, आपल्या खांद्यावरचं ते देवत्वाचं ओझं बाजूला ठेवावं, अशी विचित्र इच्छा त्याच्या मनात दाटून आली. आज तो खरोखरच थकून गेला होता. उद्या आषाढी एकादशीचा दिवस. लांबलांबून येणाऱ्या भक्तांची गळाभेट घ्यायला तो आतुर झाला होता. आजची रात्र त्याच्यासाठी वेगळीच होती. नेहमीच्या, इतर रात्रींइतकी शांत आणि निवांत तर अजिबातच नव्हती.

कव्हरस्टोरी
भक्त पुंडलिकाने फेकलेल्या विटेवर श्रीपांडुरंग उभे आहेत. ‘युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा’ असे संत नामदेवांनी म्हटले आहे. आद्य शंकराचार्यानी आपल्या ‘पांडुरंगाष्टका’त ‘वरं त्विष्ठिकायां समन्यस्तपदम्।’ असा या विटेचा उल्लेख केला आहे. विटेवर समपद ठेवून देव उभे आहेत. पुंडलिकाची ही वीट पांडुरंगाच्या भक्ताधीनतेची साक्ष आहे. ‘अहं भक्ताधीन’ असे देवाने दुर्वास ऋषींना भक्त अंबरीषाच्या कथेत सांगितले होते. त्या वचनाला स्मरून देव येथे उभा आहे, तो पुंडलिकाच्या भक्तीमुळेच! ‘‘मी जसा अठ्ठावीस युगे विटेवर उभा आहे, त्याप्रमाणे तूही जीवनात स्थिर राहा,’’ असेच देव जणू आपल्या भक्तांना सांगतो आहे.

प्रासंगिक
“A celebrity is a person who works hard all his life to become known, then wears dark glasses to avoid being recognised”
फ्रेड अ‍ॅलननं असं म्हटलं, ते उगीच नाही. क्रिकेट प्लेयर ते अ‍ॅक्टर. कुठलीच सेलिब्रिटी याला अपवाद नाही.
त्यातून कलाकाराला कलंदर असण्याचा शाप असतो की काय, नकळे! कलाकाराच्या कलेबद्दलच्या जितक्या कहाण्या ऐकायला मिळतात, तेवढय़ाच; किंबहुना त्याहीपेक्षा अधिक त्यांच्या कलंदरवृत्तीबद्दलच्या, विक्षिप्तपणाबद्दलच्या आख्यायिका अधिक ऐकू येतात. पैसा, प्रसिध्दी आणि मानसन्मान यांच्या शिखरावर पोहोचलेला कलाकार जणू स्वतच एक दंतकथा झालेला असतो. ऐश्वर्याच्या, सुखाच्या राशीत लोळताना बाह्य जगाला तो दिसत असला, तरी आतून तो दुखीच असतो. जणू शापित गंधर्व!

परदेश
अलिकडे वर्णद्वेषाच्या विखाराचा नवा उद्रेक ऑस्ट्रेलियात झाला आणि त्यात बरेच भारतीय विद्यार्थी होरपळून निघाले. तसे तर आपले भारतीय क्रिकेटपटूही मैदानावरच्या ‘ऑसी’ खेळाडूंच्या वर्तनामुळे त्रस्त असल्याचं अनेक घटनांवरून जाणवत असताना ऑस्ट्रेलियात शिकायला गेलेल्या अनेक भारतीय विद्यार्थ्यांवर वर्णद्वेषातून हल्ले केले गेले, म्हटल्यावर तिथली एकूण ‘संस्कृती’ ध्यानी यावी! मागे वर्णद्वेषातून अभिनेत्री शिल्पा शेट्टीही सुटली नव्हती, म्हणजे बघा!
शालीमार बाग, दिल्ली इथला ‘सनी बजाज’ हा २० वर्षांचा मुलगा गेल्या दीड वर्षांपासून ‘Deakins University’ मध्ये ‘अकाऊंटिंग’चा विद्यार्थी आहे. आता बारा जूनच्या सायंकाळी मेलबोर्नमध्ये, बोरोनिया (Boronia) भागात त्याला वर्णद्वेषाच्या भावनेतून शिवीगाळ आणि मारहाण करण्यात आली. त्यात त्याला खरचटलंच, शिवाय त्याचं बोटही फ्रॅक्चर झालं. सनी बजाजची ही ऑस्ट्रेलियात भारतीय विद्यार्थ्यांवर गेल्या महिन्याभरात झालेल्या वर्णद्वेषी हल्ल्यांची चौदावी घटना!

जग ह
जागतिक मंदीचे परिणाम अमेरिकेत प्रकर्षांने जाणवतात. बेकारी ही मंदीच्या काळातली सर्वात मोठी समजली जाणारी समस्या आहे. भल्याभल्यांना घरी बसायची वेळ येते. अमेरिकेच्या आश्रयातील बऱ्याच परदेशी लोकांना आता माघारी जावे लागत आहे. बऱ्याच कंपन्या बंद पडल्या आहेत. तसेच इतर बऱ्याच ठिकाणी आठवडय़ाच्या खर्चावर र्निबध, मालकी हक्कामध्ये बदल असे परिणाम दिसून येत आहेत. नोकरीच्या शोधात असणारे हवालदिल झाले आहेत. पंतप्रधान ओबामा व त्यांचे मंत्रिमंडळ यांच्या खऱ्या कसोटीची ही वेळ आहे.

भविष्य