तुम्ही कधी विमान प्रवास केला आहे का? विमान प्रवासा दरम्यान तुमचे कान बंद झाल्याचे किंवा दुखत असल्याचे तुम्हाला कधी जाणवले आहे का? असे का घडते याचा विचार तुम्ही कधी केला आहे का? विमान उड्डाण दरम्यान कान दुखणे, ज्याला सामान्यतः एअरप्लेन इयर ( Airplane Ear) किंवा बॅरोट्रॉमा ( Barotrauma) म्हणून ओळखले जाते. विमान उड्डाना दरम्यान हवेच्या दाबात जलद बदल झाल्यामुळे असे घडते., विशेषतः विमान टेकऑफ आणि लँडिंग दरम्यान. युस्टाचियन ट्यूब(The Eustachian tub), जी कानाच्या मध्यभागी घशाच्या मागील बाजूने जोडली जाते आणि ते हवेचा दाब सामना करण्यास मदत करते, परंतु उड्डाणादरम्यान उंचीमध्ये अचानक बदल झाल्यामुळे ते नीट कार्य करू शकत नाही त्यामुळे ज्यामुळे कानाच्या मध्य भागात दाब निर्माण होतो. यामुळे अस्वस्थता, वेदना, तात्पुरते श्रवण शक्ती कमी होऊ शकते. ही स्थिती सामान्यतः निरूपद्रवी असली तरी, ती खूप वेदनादायक असू शकते. सुदैवाने, उड्डाण करताना कान दुखणे टाळण्यासाठी आणि आराम करण्याचे अनेक मार्ग आहेत, ज्यामध्ये दाब बदलांशी अधिक सहजपणे जुळवून घेण्यास मदत करणाऱ्या सोप्या तंत्रे आणि खबरदारी समाविष्ट आहेत. आम्ही या सावधगिरीच्या टिप्स सूचीबद्ध करत असताना वाचत रहा.

विमानात कान दुखण्यापासून रोखण्यासाठी ८ टिप्स (8 Tips to help prevent ears from hurting on a flight)

१. वारंवार लाळ गिळणे किंवा जांभई देणे(Swallow or yawn frequently)

युस्टाचियन ट्यूब्स नैसर्गिकरित्या उघडले जातात, ज्यामुळे कानातील दाब समान होण्यास मदत होते. म्हणूनच च्युइंग गम, कँडी चोखणे किंवा टेकऑफ आणि लँडिंगदरम्यान पाणी पिणे प्रभावी ठरू शकते. जर तुमचे कान बंद झाल्यासारखे वाटू लागले तर मधल्या कानातून हवेचा प्रवाह वाढविण्यासाठी वारंवार लाळ गिळण्याचा प्रयत्न करा.

२. व्हॅल्साल्वा युक्ती वापरा (Use the Valsalva manoeuver)

व्हॉल्साल्वा मॅन्युव्हर ही कानाचा दाब नियंत्रित करण्यासाठी एक सोपी पद्धत आहे. ते करण्यासाठी मोठा श्वास घ्या, त्यानंतर बोटांनी नाक बंद करा, तोंड घट्ट बंद करा आणि फुंकर मारल्यासारखे श्वास हळूवारपणे बाहेर सोडा. हे करताना नाक सोडू नका. हे युस्टाचियन ट्यूब्समधून हवा बाहेर काढते, ज्यामुळे तुमच्या कानातील दाब संतुलित होण्यास मदत होते. पण, कानाचे नुकसान टाळण्यासाठी ते हळूवारपणे केले पाहिजे.

३. टोयन्बी मॅन्युव्हर वापरून पहा( Try the Toynbee manoeuver)

टॉयन्बी मॅन्युव्हर ही आणखी एक प्रभावी पद्धत आहे, ज्यामध्ये बोटांच्या चिमटीने नाक बंद करा आणि लाळ गिळण्याचा प्रयत्न करा. ही कृती युस्टाचियन ट्यूबमधून हवा खेचून कानावरील दाब समान करण्यास मदत करते, ज्यामुळे तुम्हाला अस्वस्थ वाटत असल्यास ते व्हॅल्साल्वा मॅन्युव्हरसाठी एक उपयुक्त पर्याय ठरते

४.हायड्रेटेड रहा (Stay Hydrated)

केबिनमधील कोरड्या हवेमुळे नाक आणि घशात रक्तसंचय होऊ शकतो, ज्यामुळे युस्टाचियन ट्यूब्सना योग्यरित्या कार्य करणे कठीण होते. उड्डाणापूर्वी आणि दरम्यान भरपूर पाणी प्यायल्याने तुमचा घसा आणि नाकपुड्या ओल्या राहण्यास मदत होते, ज्यामुळे दाब सहजतेने संतुलित होतो.

५. टेकऑफ आणि लँडिंग दरम्यान झोपणे टाळा (Avoid sleeping during takeoff and landing)

जेव्हा तुम्ही झोपलेले असता तेव्हा तुम्ही लाळ गिळण्याची, जांभई देण्याची किंवा कानाचा दाब नियंत्रित करण्यास मदत करणाऱ्या इतर नैसर्गिक हालचाली करण्याची शक्यता कमी असते. या कठीण काळात जागे राहण्याचा प्रयत्न करा, जेणेकरून तुम्ही समीकरण तंत्रांचा (equalisation techniques) वापर करून अस्वस्थता टाळू शकाल.

६. विशेष इअरप्लग वापरा (Use special earplugs)

विमान प्रवासासाठी डिझाइन केलेले फिल्टर केलेले इअरप्लग हवेच्या दाबातील बदल हळूहळू नियंत्रित करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे अस्वस्थतेचा धोका कमी होतो. हे इअरप्लग दाबातील बदलाचा दर कमी करतात, ज्यामुळे तुमच्या कानांना वेदना न होता अॅडजेस्ट होण्यास अधिक वेळ मिळतो.

७. उड्डाणापूर्वी नाकातील रक्तसंचय दूर करा ( Clear nasal congestion before the flight)

नाकातील कंजेस्टंट स्प्रे वापरणे किंवा उड्डाणापूर्वी अँटीहिस्टामाइन घेणे नाकातील मार्ग उघडण्यास मदत करू शकते, हवेचा प्रवाह आणि दाब नियमन सुधारू शकते. वैद्यकीय सल्ल्यानुसार हे वापरले पाहिजे.

८. उड्डाण करण्यापूर्वी स्टीम इनहेलेशन करून पहा (Try steam inhalation before flying)

जर तुम्हाला सायनस ब्लॉक होण्याची शक्यता असेल, तर उड्डाणापूर्वी स्टीम इनहेलेशन केल्याने श्लेष्मा मोकळा होण्यास आणि नाकातील रक्तसंचय साफ होण्यास मदत होते, ज्यामुळे युस्टाचियन ट्यूब योग्यरित्या कार्य करण्यास सोपे होते. तुम्ही गरम पाण्याची वाफ इनहेल करून किंवा विमानतळावर जाण्यापूर्वी गरम पाण्याने आंघोळ करून हे करू शकता.

या सोप्या, पण प्रभावी धोरणांचे पालन करून तुम्ही विमानात कानदुखीची शक्यता लक्षणीयरीत्या कमी करू शकता, ज्यामुळे प्रवास अधिक आरामदायी होईल.