संगमनेर : सध्या तालुक्यात ९ लाख लिटर दूध उत्पादन होत आहे. आगामी काळामध्ये कमी गाईंमध्ये जास्त दूध उत्पादन होण्याकरता राजहंस दूध संघाने ५० लिटर दूध उत्पादन करणाऱ्या क्षमतेच्या गाई निर्माण करण्याचा घेतलेला उपक्रम राज्याला दिशादर्शक असल्याचे माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी सांगितले.
संगमनेर तालुका सहकारी दूध उत्पादक संघाने ‘मिशन ५० लिटर’ अंतर्गत कालवड संगोपन योजना कार्यशाळेत ते बोलत होते. अध्यक्षस्थानी दूध संघाचे अध्यक्ष रणजीतसिंह देशमुख होते. ज्येष्ठ संचालक लक्ष्मणराव कुटे, आर. बी. राहणे, डॉ. जयश्री थोरात, मुंबई व्हेटरनरी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. अब्दुल समद, उदय तिवारी, कार्यकारी संचालक डॉ. सुजित खिलारी, मोहनराव करंजकर, डॉ. संतोष गव्हाणे आदी उपस्थित होते. यावेळी ५० लिटर दूध निर्मिती क्षमतेच्या नवीन कालवडी व गाईचे प्रदर्शन झाले.
याप्रसंगी थोरात म्हणाले, सहकारमहर्षी भाऊसाहेब थोरात यांनी दूध संघाची स्थापना केली. त्यांच्यासह डॉ. अण्णासाहेब शिंदे, मनीभाई देसाई, आप्पासाहेब पवार या जुन्या पिढीने दूध वाढीसाठी मेळावे घेऊन दिशा दिली. १९८० नंतर आपण गावोगावी दूध वाढीसाठी कार्यक्रम राबवले. आज तालुक्यात सुमारे ९ लाख लिटर दूध उत्पादन होत आहे. कमी गाईंमध्ये जास्त दूध निर्माण करणे गरजेचे आहे. गुणवत्ता प्रत्येकाने जपली पाहिजे. ‘इम्पोर्टेड’ व ‘सॉर्टेड सिमेन’चा वापर करून ५० लिटर दूध उत्पादन करणाऱ्या गाई निर्माण करण्याचा हा उपक्रम महाराष्ट्राला दिशादर्शक ठरेल.
देशमुख म्हणाले, ५० लिटर दूध उत्पादन क्षमतेच्या गाई निर्माण करण्याकरता पहिल्या टप्प्यात १ हजार २५० गाईंची नोंदणी करून त्यांना लसीकरण, रक्त व शेण तपासणी आदी प्रक्रिया केल्या. ‘सॉर्टेड सिमेन’ वापरून आता कालवडी उत्पादित झाल्या आहेत. या कालवडीचे संगोपन महत्त्वाचे आहे. त्यांना कोरडा पौष्टिक आहार प्रमाण २० किलो मुरघास, २ किलो भुसा, ५ किलो खाद्य असे गरजेचे आहे. गाईंचा आहार, आरोग्य, स्वच्छता जपली तर दूध व्यवसायातून शेतकऱ्यांची भरभराट होईल. स्वागत डॉ. प्रमोद पावसे, प्रास्ताविक कार्यकारी संचालक डॉ. खिलारी यांनी तर ॲड. जोंधळे यांनी सूत्रसंचालन केले.
दि. १ एप्रिलपासून ३४ रु. भाव देणार
दूध व्यवसायात सातत्याने चढउतार सुरू असतात. राजहंस दूध संघाने माजी मंत्री बाळासाहेब थोरात यांच्या मार्गदर्शनाखाली दूध उत्पादकांच्या जीवनात आनंद निर्माण केला. सहकारामुळे खासगी दूध संघांना भाववाढ देणे बंधनकारक होत आहे. राजहंस दूध संघाने नेहमीच इतरांपेक्षा चांगला भाव दिला आहे. दि. १ एप्रिलपासून प्रति लिटर ३४ रुपये भाव देण्यात येणार आहे. – रणजितसिंह देशमुख, अध्यक्ष, संगमनेर दूध संघ.